Kiedy iść z dzieckiem do neurologopedy? 10 sygnałów, których nie warto ignorować
Rozwój mowy zaczyna się znacznie wcześniej, niż dziecko wypowie pierwsze słowa. Sposób oddychania, ssania, połykania, gryzienia i żucia, sprawność języka i warg czy reakcja na dźwięki tworzą podstawę dla późniejszego rozwoju komunikacji i artykulacji.
Dlatego konsultacja neurologopedyczna nie jest przeznaczona wyłącznie dla kilkuletnich dzieci, które mają trudności z prawidłowym wymawianiem głosek. W określonych sytuacjach warto skonsultować już niemowlę.
Czym zajmuje się neurologopeda dziecięcy?
Neurologopeda ocenia rozwój funkcji związanych z mową, komunikacją oraz pracą aparatu ustno-twarzowego. W zależności od wieku dziecka i przyczyny konsultacji ocenie mogą podlegać m.in.:
- sposób ssania i połykania,
- gryzienie i żucie,
- ruchomość i sprawność języka oraz warg,
- budowa aparatu artykulacyjnego,
- sposób oddychania,
- rozwój mowy i komunikacji,
- artykulacja i zrozumiałość mowy.
Zakres badania zawsze dostosowywany jest do wieku oraz problemu dziecka.
10 sytuacji, w których warto rozważyć konsultację neurologopedy
1. Niemowlę ma trudności ze ssaniem lub karmieniem
Niepokój mogą budzić m.in. duży wysiłek podczas karmienia, częste przerywanie ssania, trudności z koordynacją ssania, połykania i oddychania czy inne utrzymujące się problemy podczas karmienia.
2. Dziecko ma trudności z połykaniem, gryzieniem lub żuciem
Rozszerzanie diety to również rozwój nowych umiejętności. Utrzymujące się problemy z przyjmowaniem pokarmów o konsystencji odpowiedniej dla wieku warto omówić ze specjalistą.
3. Dziecko stale oddycha przez usta
Przewlekłe oddychanie przez usta wymaga ustalenia przyczyny. Może wpływać na funkcjonowanie struktur jamy ustnej i rozwój prawidłowych funkcji oralnych. W zależności od sytuacji potrzebna może być również konsultacja pediatryczna, laryngologiczna lub alergologiczna.
4. Rozwój mowy budzi niepokój rodziców
Każde dziecko rozwija się we własnym tempie, ale istnieją określone etapy rozwoju komunikacji i mowy. Jeśli dziecko nie nabywa kolejnych umiejętności lub rodzic ma poczucie, że rozwój wyraźnie odbiega od rówieśników, warto przeprowadzić ocenę.
5. Mowa dziecka jest trudna do zrozumienia
Nie wszystkie nieprawidłowo wymawiane głoski u małego dziecka oznaczają zaburzenie. Jeśli jednak mowa pozostaje bardzo niewyraźna albo nieprawidłowości utrzymują się dłużej, wskazana może być konsultacja logopedyczna lub neurologopedyczna.
6. Dziecko ma nieprawidłowe napięcie mięśniowe
Zaburzenia napięcia mogą obejmować również okolice istotne dla karmienia, połykania i późniejszego rozwoju mowy. U części dzieci neurologopeda jest jednym ze specjalistów uczestniczących w interdyscyplinarnej opiece.
7. Dziecko urodziło się z wadą w obrębie twarzoczaszki
Szczególnej opieki mogą wymagać m.in. dzieci z rozszczepem wargi i/lub podniebienia. Wczesna opieka neurologopedyczna może obejmować ocenę karmienia, oddychania, funkcji języka i innych funkcji oralnych, a następnie wspieranie rozwoju mowy.
8. Pojawiają się problemy z pozycją spoczynkową języka lub pracą aparatu artykulacyjnego
Nieprawidłowości funkcjonalne w obrębie jamy ustnej mogą wymagać oceny neurologopedy, niekiedy we współpracy z laryngologiem lub ortodontą.
9. Dziecko przestało używać wcześniej nabytych słów lub umiejętności komunikacyjnych
Regres wcześniej nabytych umiejętności powinien być potraktowany poważnie i wymaga oceny lekarskiej. W zależności od obrazu klinicznego neurologopeda może być jednym ze specjalistów uczestniczących w dalszej diagnostyce.
10. Rodzic po prostu ma wątpliwości
Nie trzeba czekać na pojawienie się wyraźnego zaburzenia. Konsultacja może służyć również ocenie, czy rozwój funkcji związanych z karmieniem i mową przebiega prawidłowo.
Jak wygląda pierwsza wizyta u neurologopedy?
Wizyta rozpoczyna się od rozmowy z rodzicem. Istotne mogą być informacje dotyczące przebiegu ciąży i porodu, wcześniejszego rozwoju, karmienia, przebytych chorób oraz rozwoju komunikacji.
Następnie, zależnie od wieku i problemu dziecka, neurologopeda przeprowadza odpowiednią ocenę funkcjonalną.
Po konsultacji rodzice otrzymują informacje dotyczące dalszego postępowania. Jeśli jest to potrzebne, specjalista może zaproponować ćwiczenia do wykonywania w domu albo zalecić dalszą diagnostykę.
Neurologopeda dziecięcy w Warszawie
W Poradni Dr Karney na warszawskim Żoliborzu konsultacje neurologopedyczne prowadzi dr n. med. Elżbieta Radkowska, doświadczona neurologopedka związana zawodowo z Instytutem Matki i Dziecka.
Szczególnym obszarem jej doświadczenia jest wczesna diagnostyka neurologopedyczna, funkcje pokarmowe i oddechowe oraz opieka nad dziećmi z rozszczepami wargi i/lub podniebienia.
Konsultacje odbywają się w wybrany dzień w miesiącu – ze względu na ograniczoną liczbę terminów warto zaplanować wizytę wcześniej.
Poradnia Dr Karney
Warszawa, Żoliborz, ul. Rydygiera 13
Rejestracja: (22) 633-10-33
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji medycznej ani neurologopedycznej.
Poradnia Dr