Start / Porady / Przygotowanie do USG

Jak przygotować się do badania USG?

Kompletny poradnik dla dzieci i dorosłych — krok po kroku, w zależności od rodzaju badania.

Badanie ultrasonograficzne (USG) jest jednym z najczęściej wykonywanych badań obrazowych. Jest całkowicie bezpieczne, bezbolesne i nie wykorzystuje promieniowania jonizującego, dlatego może być wykonywane zarówno u dzieci, jak i u dorosłych — również wielokrotnie. Sposób przygotowania zależy od tego, jaki narząd będzie oceniany. W wielu przypadkach nie jest wymagane żadne specjalne przygotowanie, jednak niektóre badania — zwłaszcza USG jamy brzusznej oraz USG układu moczowego — wymagają zastosowania się do kilku prostych zasad.

Czy do każdego badania USG trzeba być na czczo?

Nie. Większość badań ultrasonograficznych nie wymaga pozostawania na czczo — dotyczy to m.in. USG tarczycy, piersi, tkanek miękkich, jąder, stawów, węzłów chłonnych czy większości badań Doppler. Na czczo należy zgłosić się przede wszystkim na:

• USG jamy brzusznej,
• USG aorty brzusznej,
• USG tętnic nerkowych.

USG jamy brzusznej

Lekarz ocenia m.in. wątrobę, pęcherzyk żółciowy, drogi żółciowe, trzustkę, śledzionę, nerki i aortę brzuszną.

Dorośli: brak posiłków przez 6 godzin przed badaniem, można pić niewielkie ilości niegazowanej wody, nie żuć gumy ani nie ssać cukierków, unikać napojów gazowanych w dniu badania.

Niemowlęta: najlepiej wykonać badanie bezpośrednio przed planowanym karmieniem.

Dzieci powyżej 1. roku życia: jeśli to możliwe, brak posiłków przez ok. 4–6 godzin przed badaniem (zależnie od wieku), można pić niewielkie ilości niegazowanej wody. Stałe leki należy przyjmować zgodnie z zaleceniami lekarza, popijając niewielką ilością wody.

USG układu moczowego

Badanie obejmuje ocenę nerek, moczowodów (jeśli są widoczne) i pęcherza moczowego. Najważniejsze jest, aby pęcherz był dobrze wypełniony — na około godzinę przed badaniem należy wypić odpowiednią ilość niegazowanej wody i powstrzymać się od oddawania moczu:

• dzieci 1–3 lata — ok. 150–200 ml,
• dzieci 4–7 lat — ok. 200–300 ml,
• dzieci 8–12 lat — ok. 300–500 ml,
• młodzież i dorośli — ok. 500–700 ml.

Nie ma konieczności pozostawania na czczo. Po pierwszej części badania lekarz może poprosić o opróżnienie pęcherza, a następnie ponownie ocenić ilość moczu zalegającego po mikcji — to ważny element diagnostyki zaburzeń oddawania moczu.

USG prostaty przez powłoki brzuszne

Ocenia wielkość i budowę prostaty, pęcherz moczowy oraz ilość moczu zalegającego po mikcji. Ok. godzinę przed badaniem należy wypić 500–700 ml niegazowanej wody i nie oddawać moczu — pęcherz powinien być dobrze wypełniony. Nie ma konieczności pozostawania na czczo, chyba że tego samego dnia wykonywane jest też USG jamy brzusznej.

Badania bez specjalnego przygotowania

Poniższe badania nie wymagają żadnego przygotowania — można normalnie jeść, pić i przyjmować leki:

• USG tarczycy,
• USG piersi (u kobiet miesiączkujących najlepszy termin to 5.–10. dzień cyklu, ale przy niepokojących objawach nie warto czekać),
• USG jąder,
• USG tkanek miękkich i węzłów chłonnych,
• USG płuc,
• USG przezciemiączkowe (u niemowląt),
• USG stawów,
• Doppler żył i tętnic kończyn oraz tętnic szyjnych i kręgowych.

Wyjątkiem jest Doppler tętnic nerkowych oraz aorty brzusznej — przygotowanie jest takie samo jak do USG jamy brzusznej (ok. 6 godzin na czczo, można pić niewielkie ilości niegazowanej wody).

Czy można przyjmować leki przed badaniem?

Tak. Większość leków należy przyjmować zgodnie z zaleceniami lekarza, popijając niewielką ilością niegazowanej wody. Jeżeli lekarz przekazał indywidualne zalecenia dotyczące przygotowania, należy się do nich zastosować.

Co zabrać na badanie?

• dokument tożsamości,
• wcześniejsze wyniki badań USG,
• inną dokumentację medyczną,
• wyniki badań laboratoryjnych, jeśli dotyczą diagnozowanego problemu,
• listę przyjmowanych leków.

Podsumowanie — jak przygotować się do poszczególnych badań?

Rodzaj badania	Na czczo	Pełny pęcherz
USG jamy brzusznej	Tak	Nie
USG układu moczowego	Nie	Tak
USG prostaty przez powłoki brzuszne	Nie	Tak
USG tarczycy	Nie	Nie
USG piersi	Nie	Nie
USG jąder	Nie	Nie
USG płuc	Nie	Nie
USG tkanek miękkich	Nie	Nie
USG węzłów chłonnych	Nie	Nie
USG stawów	Nie	Nie
USG przezciemiączkowe	Nie	Nie
Doppler żył i tętnic kończyn	Nie	Nie
Doppler tętnic szyjnych	Nie	Nie
Doppler aorty brzusznej i tętnic nerkowych	Tak	Nie

Najczęstsze błędy przed badaniem

• przychodzenie na USG jamy brzusznej po obfitym posiłku,
• żucie gumy lub ssanie cukierków przed USG jamy brzusznej,
• opróżnianie pęcherza bezpośrednio przed USG układu moczowego lub prostaty,
• brak wcześniejszych wyników badań obrazowych — ułatwiają one porównanie zmian w czasie,
• brak kontaktu z rejestracją w razie wątpliwości co do przygotowania.

Najczęściej zadawane pytania

Czy USG boli?

Nie. Badanie jest całkowicie bezbolesne.

Czy USG wykorzystuje promieniowanie?

Nie. USG wykorzystuje fale ultradźwiękowe i jest bezpieczne dla dzieci, kobiet w ciąży oraz dorosłych.

Czy mogę pić wodę przed badaniem?

Tak. W większości przypadków można pić niewielkie ilości niegazowanej wody.

Czy mogę przyjąć poranne leki?

Tak, chyba że lekarz zaleci inaczej.

Czy mogę wykonać kilka badań podczas jednej wizyty?

Tak. W wielu przypadkach możliwe jest wykonanie kilku badań USG podczas jednej wizyty — warto wcześniej poinformować o tym rejestrację.

Prawidłowe przygotowanie do badania USG pozwala uzyskać najlepszą jakość obrazu i zwiększa jego wartość diagnostyczną. Jeżeli mają Państwo pytania dotyczące przygotowania do konkretnego badania, zachęcamy do kontaktu z rejestracją naszej poradni.