Start / Porady / Chrapanie u dziecka

Chrapanie u dziecka — kiedy jest normą, a kiedy wymaga diagnostyki?

Sporadyczne chrapanie w czasie infekcji to częste zjawisko. Przewlekłe — już niekoniecznie.

Wielu rodziców zauważa, że ich dziecko od czasu do czasu chrapie podczas snu — najczęściej w trakcie infekcji, gdy nos jest zatkany. Jeśli jednak chrapanie występuje regularnie, nie powinno być bagatelizowane. Przewlekłe chrapanie może świadczyć o utrudnionym przepływie powietrza przez górne drogi oddechowe i wpływać na jakość snu, koncentrację, zachowanie oraz rozwój dziecka.

Czy chrapanie jest normalne?

Sporadyczne chrapanie podczas infekcji wirusowej lub przy silnym katarze jest zjawiskiem częstym i zazwyczaj ustępuje po wyzdrowieniu. Niepokój powinno wzbudzić chrapanie, które:

• występuje częściej niż 3 noce w tygodniu,
• utrzymuje się przez kilka tygodni lub miesięcy,
• pojawia się również wtedy, gdy dziecko jest zdrowe,
• towarzyszą mu przerwy w oddychaniu, niespokojny sen lub nadmierna senność w ciągu dnia.

Najczęstsze przyczyny chrapania u dzieci

1. Przerost trzeciego migdałka — najczęstsza przyczyna przewlekłego chrapania u dzieci w wieku przedszkolnym. Towarzyszy mu zwykle oddychanie przez usta, przewlekły katar, częste infekcje uszu, nosowy głos i trudności z oddychaniem przez nos.

2. Powiększone migdałki podniebienne — mogą zwężać światło gardła, utrudniając swobodny przepływ powietrza podczas snu.

3. Alergiczny nieżyt nosa — przewlekły obrzęk błony śluzowej nosa utrudnia oddychanie przez nos. Typowe objawy to wodnisty katar, kichanie, świąd nosa, pocieranie nosa i oddychanie przez usta.

4. Przewlekła niedrożność nosa — spowodowana przewlekłym nieżytem nosa, skrzywieniem przegrody, polipami (rzadko u dzieci) lub nawracającymi infekcjami.

5. Otyłość — nadmierna masa ciała zwiększa ryzyko zwężenia górnych dróg oddechowych podczas snu i rozwoju obturacyjnego bezdechu sennego.

Kiedy chrapanie jest niebezpieczne?

Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy sugerujące obturacyjny bezdech senny:

• przerwy w oddychaniu podczas snu,
• głośne, codzienne chrapanie,
• niespokojny sen, częste wybudzenia,
• pocenie się podczas snu,
• spanie z odgiętą głową lub w nietypowych pozycjach,
• oddychanie przez usta,
• senność lub zmęczenie w ciągu dnia,
• trudności z koncentracją, nadpobudliwość lub problemy z nauką.

Jak wygląda diagnostyka?

Lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad dotyczący snu, infekcji oraz oddychania dziecka. W zależności od objawów może zalecić:

• konsultację laryngologiczną,
• ocenę wielkości migdałków,
• badanie endoskopowe nosogardła,
• konsultację alergologiczną,
• testy skórne lub oznaczenie swoistych przeciwciał IgE,
• badania czynnościowe płuc, jeśli współistnieją kaszel lub świsty,
• badanie snu (polisomnografię lub poligrafię) przy podejrzeniu obturacyjnego bezdechu sennego.

Czy każde chrapiące dziecko wymaga operacji?

Nie. Leczenie zależy od przyczyny. W wielu przypadkach wystarczające jest leczenie alergicznego nieżytu nosa, odpowiednio dobrana terapia donosowa, leczenie infekcji lub obserwacja. Jeżeli przyczyną są znacznie powiększone migdałki lub występuje obturacyjny bezdech senny, lekarz może skierować dziecko na leczenie operacyjne.

Co mogą zrobić rodzice do czasu konsultacji?

• zadbać o drożność nosa (płukanie roztworem soli fizjologicznej lub wody morskiej),
• unikać dymu tytoniowego,
• utrzymywać prawidłową wilgotność powietrza w sypialni,
• obserwować, czy pojawiają się przerwy w oddychaniu,
• nagrać telefonem krótki film przedstawiający sposób oddychania dziecka podczas snu — może być bardzo pomocny dla lekarza.

Najczęściej zadawane pytania

Czy każde dziecko chrapie podczas infekcji?

Nie, jednak krótkotrwałe chrapanie w czasie silnego kataru jest częstym zjawiskiem i zwykle ustępuje po wyzdrowieniu.

Czy chrapanie może wpływać na rozwój dziecka?

Tak. Jeżeli powoduje zaburzenia oddychania podczas snu, może prowadzić do pogorszenia jakości snu, trudności z koncentracją, problemów z nauką oraz zmian zachowania.

Do jakiego specjalisty zgłosić się z chrapaniem?

Pierwszym krokiem jest konsultacja pediatryczna. W zależności od przyczyny lekarz może skierować dziecko do laryngologa, alergologa lub pulmonologa dziecięcego.

Kiedy warto umówić wizytę?

Warto skonsultować dziecko z lekarzem, jeśli chrapie częściej niż 3 noce w tygodniu, oddycha przez usta również w ciągu dnia, ma przerwy w oddychaniu podczas snu, śpi niespokojnie lub często się wybudza, często choruje na infekcje górnych dróg oddechowych, lub występują u niego przewlekły katar, kaszel bądź objawy alergii.

Wczesna diagnostyka pozwala ustalić przyczynę problemu i wdrożyć odpowiednie leczenie, poprawiając jakość snu oraz codzienne funkcjonowanie dziecka.