Szczepienia u dorosłych — dlaczego warto szczepić się przez całe życie?
Ochrona uzyskana w dzieciństwie z czasem słabnie, a ryzyko ciężkiego przebiegu wielu chorób rośnie wraz z wiekiem.
Większość osób kojarzy szczepienia z okresem dzieciństwa. Tymczasem odporność uzyskana po wielu szczepieniach z czasem słabnie, dlatego szczepienia ochronne są ważnym elementem profilaktyki zdrowotnej również u osób dorosłych. W Poradni Dr Karney pomagamy dobrać indywidualny kalendarz szczepień dla dorosłych — zarówno przed podróżą, jak i w ramach codziennej profilaktyki.
Dlaczego warto szczepić się jako osoba dorosła?
- zmniejszają ryzyko zachorowania,
- chronią przed ciężkim przebiegiem choroby i hospitalizacją,
- ograniczają ryzyko powikłań,
- chronią osoby z najbliższego otoczenia (dzieci, seniorów, kobiety w ciąży, osoby z obniżoną odpornością),
- pozwalają bezpieczniej podróżować.
Jakie szczepienia są zalecane dorosłym?
Grypa
Zaleca się co roku, najlepiej przed sezonem jesienno-zimowym. Szczególnie rekomendowane osobom po 60. roku życia, kobietom w ciąży, osobom z chorobami przewlekłymi (astma, POChP, cukrzyca, choroby serca), pracownikom ochrony zdrowia, nauczycielom i rodzicom małych dzieci.
COVID-19
Aktualne dawki przypominające zalecane są szczególnie osobom z grup zwiększonego ryzyka ciężkiego przebiegu choroby.
Tężec, błonica, krztusiec (Tdap)
Odporność wygasa z czasem — dawka przypominająca zalecana co 10 lat. Warto wybrać preparat z komponentem przeciw krztuścowi, bo dorośli często zakażają niemowlęta, u których choroba może przebiegać bardzo ciężko.
Pneumokoki
Zalecane szczególnie osobom po 65. roku życia oraz z chorobami serca, cukrzycą, przewlekłymi chorobami płuc, przewlekłą chorobą nerek lub zaburzeniami odporności. Chroni przed zapaleniem płuc, zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych i sepsą.
Półpasiec
Ryzyko rośnie po 50. roku życia. Szczepienie zmniejsza ryzyko półpaśca, przewlekłego bólu po półpaścu (neuralgii popółpaścowej) oraz hospitalizacji.
HPV
Zalecane zarówno kobietom, jak i mężczyznom. Chroni przed rakiem szyjki macicy, rakiem odbytu, rakiem prącia, nowotworami jamy ustnej i gardła związanymi z HPV oraz kłykcinami kończystymi. Można je wykonać również w wieku dorosłym, zgodnie z aktualnymi zaleceniami.
WZW typu A i B
Polecane szczególnie osobom podróżującym, pracownikom ochrony zdrowia, osobom z chorobami wątroby oraz nieszczepionym wcześniej.
Meningokoki
Zalecane m.in. osobom z zaburzeniami odporności, po usunięciu śledziony oraz planującym podróże do krajów o zwiększonym ryzyku zachorowania.
Szczepienia przed podróżą
Zakres zależy od kierunku wyjazdu, długości pobytu i planowanych aktywności. Najczęściej wykonywane są szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A, durowi brzusznemu, japońskiemu zapaleniu mózgu, wściekliźnie, żółtej gorączce (w wybranych krajach) i cholerze.
Najlepiej zgłosić się na konsultację 6–8 tygodni przed planowanym wyjazdem.
Szczepienia kobiet planujących ciążę
Przed ciążą warto sprawdzić odporność i uzupełnić brakujące szczepienia — najczęściej ocenia się odporność lub szczepi przeciw różyczce, ospie wietrznej, WZW typu B, krztuścowi i grypie. W czasie ciąży zgodnie z aktualnymi zaleceniami rekomendowane są szczepienia przeciw grypie oraz krztuścowi (Tdap), a w określonych sytuacjach również przeciw COVID-19 i RSV.
Czy można podać kilka szczepionek podczas jednej wizyty?
Tak. Większość szczepionek można bezpiecznie podać podczas jednej wizyty, w różne miejsca ciała — pozwala to szybciej uzyskać ochronę i zmniejsza liczbę wizyt. Lekarz kwalifikujący dobiera odpowiedni schemat zgodnie z aktualnymi zaleceniami.
Jak wygląda kwalifikacja do szczepienia?
Przed każdym szczepieniem lekarz przeprowadza wywiad medyczny i badanie, oceniając:
- aktualny stan zdrowia,
- choroby przewlekłe,
- przyjmowane leki,
- wcześniejsze szczepienia,
- przebyte reakcje niepożądane,
- planowane podróże lub szczególne wskazania.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można szczepić się podczas przyjmowania antybiotyku?
Sam antybiotyk nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia — przeciwwskazaniem może być choroba, z powodu której został przepisany. Decyzję podejmuje lekarz podczas kwalifikacji.
Czy szczepionki są bezpieczne?
Tak. Wszystkie szczepionki stosowane w Polsce przechodzą rygorystyczne badania dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa, a ich stosowanie jest stale monitorowane.
Czy osoby starsze powinny się szczepić?
Tak. Seniorzy należą do grupy najbardziej narażonej na ciężki przebieg wielu chorób zakaźnych, dlatego szczepienia ochronne mają w tej grupie szczególnie duże znaczenie.
Czy po szczepieniu można normalnie funkcjonować?
Większość osób może wrócić do codziennych aktywności. Czasami występuje przejściowy ból w miejscu wkłucia, stan podgorączkowy lub uczucie zmęczenia, które zwykle ustępują w ciągu 1–2 dni.
Regularne szczepienia to skuteczny sposób ochrony zdrowia na każdym etapie życia. Jeśli nie pamiętasz, jakie szczepienia były wykonywane w przeszłości lub planujesz podróż zagraniczną, warto skonsultować się z lekarzem. W Poradni Dr Karney przeprowadzamy kwalifikację do szczepień, pomagamy opracować indywidualny kalendarz szczepień dla dorosłych oraz wykonujemy szczepienia zgodnie z aktualnymi zaleceniami.
Poradnia Dr